İlimizden tarım verilerinin
kullanılmaında ve ziraat tekniğinin uygulanmasında geçmiş dönemlere oranla
çiftçilerimizde önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Öte yandan ilin doğal
yapısı sonucu Yeşilırmağın suladığı verimli ovalar ve rakım değişikliklerinden
ötürü iklimn çok çeişitli ürünlerinin yetişmesine uygun oluşu il ekonomisinde
tarım sektörünün hakim olmasına neden olmuştur. Yeni teknolojilerin kullanılması,
yeni yapılan göletlerle sulama imkanlarının artması tarımda;gübreleme,ilaçlama
ve zararlı bitkilerle mücadele etme zorunluluğu da getirmiş ve dolayısıyla
verimin artması sağlanmıştır.
İl topraklarının 346.295
hektarlık bölümünde kültür bitkileri üretilirken 324.724 hektarlık bölümü
ise ormanlarla kaplıdır. Ürünlerin başlıcaları buğday, arpa, mısır, baklagiller,
tütün, şekerpancarı ve ayçiçeğidir.
Tokat'ta hayvancılık bitkisel
üretimden hemen sonra gelir. Bölge zengin denilebilecek kadar hayvan varlığına
sahip olup süt hayvancılığını geliştirmek amacı ile her türlü ıslah çalışmaları
yapılmaktadır. Montofon ırkının yanında Holstein ırkı ile Kelkit Vadisi'nde
önemli miktarda Newjersy melezi yetiştirilmektedir. Koyunculukta "Karagül"
koyunlarının yetiştirilmesi içinüreticiler teşvik edilmektedir.
İlde genel olrak çok çeşitli
arı florası mevcuttur. Merkez ilçe Reşadiye ve Zile'de fenni sistemle arıcılık
oldukça ilerlemiştir. Tokat Tarım İl Müdürlüğü'nün bu alandaki çalışmaları
devam etmekte olup 1977 yılında Tokat Valiliği'nce geliştirilen arıcılık
projesi ile talepte bulunan çiftçilere arı temin edilmektedir. Bölge ipekböcekçiliğine
elverişli iklim ve bitki örtüsüne sahiptir.
Eskiden ilimizde başlı başına
bir endüstri kolu olan dericilik sektörü gerek canlı hayvanların il dışı
sevkiyatının yapılması gerekse deri işlemesindeki tekniğin yetersizliğinden
dolayı gerilemektedir. Dolayısı ile dericiliğe bağlı el sanatları da olumsuz
yönde etkilemektedir.

Son yıllarda ilimiz sanayiinde
büyük gelişmeler kaydedilmiş geniş çapta istihdam alanları yaratılmıştır.
Bu gelişme özellikle tekstil sanayiinde kendisini göstermiş ilimiz
ve ilçelerinde bir çok tekstil fabrikası kurulmuştur. İlimiz tekstil konusunda
Türkiye ve dünya pazarlarına açılmış bu pazarlarda söz sahibi olma konumuna
ulaşmıştır. Önümüzdeki yıllarda Tokat denilince tekstil şehri akla gelebilecek
şekilde hummalı bir tekstil fabrika açma yarışı sürdürülmektedir. Bunun
yanında meyve suyu ve gıda sanayii ürünleri de yurt içi ve yurt dışı
pazar alanlarında rekabet edebilir düzeye gelmiştir. Ayrıca sigara fabrikası,
şeker fabrikası, yaprak tütün bakımevi gibi resmi kuruluşlar ile özellikle
Erbaa ilçesinde yapı malzemeleri olan tuğla kiremit, biriket imali yönünde
sanayii karekteri taşıyan kuruluşlar vardır. Son yılarda özel sektörün
halka açık A.Ş. kurmaları sonucu başta gıda sanayii olmak üzere bazı konularda
fabrikasyona gidilmiştir.
İlimiz merkezde dahil olmak
üzere 5 adet ticaret ve sanayi odası mevcuttur. İlimiz ihtiyacını karşıladığı
gibi komşu illere ve yutdumuza değişik bölgelerine imal ettiği malları
gönderen küçük sanayi işletmeleri mevcuttur. Bu mallar arasında;
ağr sanayii presleri, elektrik matkapları, harman makineleri, çeşitli traktör
vagonları, termosifonlar, kamyon klasörleri ve ahşap sanayi mamülleri bulunmaktadır.
Bunlardan başka Tokat ilinde süt ve yem sanayi, toprak tuğla sanayi, kireç
sanayi, plastik ve lastik sanayi dallarında pek çok fabrika faaliyet göstermektedir.
İlimizde kurulan Gazi Osman
Paşa Üniversitesi'nin kısa bir sürede büyüyerek varlığını göstermesi bu
ilim irfan yuvasının bölge ekonomisine olan katkısını da artırmıştır.
Ayrıca Türk Hava Yolları
tarifeli uçak seyehatlerine açılan Tokat Havaalanı da ekonomi, eğitim,
yatırım ve endüstri hamlesini büyük ölçüde etkilemiştir.

Uzunyıllar Tokat üzerinde sağlanan
ulaşım bir takım altyapı sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Özellikle
doğu batı yönünde seferlerini sürdüren büyük ticaret kervanlarının konaklama
ve diğer ihtiyaçlarını karşılamak amacı ile yıl boyunca birbirine uzaklığı
40 - 50 km. olan hanlar, kervansaraylar inşsaa edilmiştir. Selçuklular
Dönemi'nde başlatılan bu çalışmalar Osmanlılar'ın gerileme dönemine kadar
sürdürülmüştür. Bu dönemde Tokat ekonomi ve ticaret alanında çok gerilemiştir.
Fransiz seyyah Tournefort,
Seyehatnamesi'nde büyük bir yangının şehri nasıl tahrip ettiğini ve ticarethanelerin
bu yangından ne kadar büyük bir zarar gördüğünü belkirttikten sonra, ipek
ve bakır imalatının önemli bir yer tuttuğunu, sarı maroken deri imalatının
faal olduğunu kaydetmiştir. Yazar ayrıca Topkat'ı Küçük Asya Kıtası'nın
ticaret merkezi saymak gerektiğini de ifade etmiştir.
Tokat'ın ticaret merkezi
olma özelliği 17.yüzyıldan itibaren bir liman şehri olan Samsun'a
kaymaya başlamıştır. 1710 yılında Tokat'ta kurulmuş olan "Karagümrüğü"nün
de 1346 yılında kaldırılmasıyla Tokay ticaret bakımından gerilemeye başlamıştır.
İlin ticarei potansiyelini
genellikle tarım ürünleri oluşturmaktadır. Bu nedenle ticaret hayatı özellikle
ürün alım zamanı olan sonbahar aylarında daha hareketlidir. |